Met Eigen Wijsheid Samen Ondernemen

Een missie met impact: MentalMotion

MARIK: “Het hele systeem hoeft niet op de schop, maar er kunnen wel dingen beter. ”

Dit artikel is het derde in een reeks over de impact van de initiatieven en projecten waarbij Power by Peers is betrokken. MentalMotion is het eerste students peer support center dat nu bijna 1,5 jaar bestaat. Zij organiseren en ondernemen van alles met en voor jongeren, maar waar leidt dat allemaal toe? En werkt het? Deze vragen legden wij voor aan Marik Eijgenstein, een van de oprichters van MentalMotion.

Marik: “Ik denk dat ik maar eens begin met dichtbij kijken. We hebben allereerst impact op de jongeren die bij ons over de vloer komen. MentalMotion is een paar dagen per week open voor iedereen van 18 tot 30 jaar die vragen heeft over welk onderwerp dan ook. Of die gewoon even gezelschap zoekt, of samen wil sparren. Vaak hebben onze bezoekers zorgvragen, bijvoorbeeld over hun mentale gezondheid. Dat kunnen best ‘milde’ vragen zijn, maar ook behoorlijk heftige. We hebben vrijwilligers en betaalde krachten die daarmee kunnen omgaan, die een luisterend oor kunnen bieden en die eventueel kunnen doorverwijzen. We zetten onszelf dus niet in de plaats van de GGz bijvoorbeeld, maar willen daar juist op aansluiten. Wij zijn wat laagdrempeliger en zitten minder in een systeem. Iedereen mag bij ons zichzelf zijn, en er zijn op een zelfgekozen moment.”

Jongeren vinden het hier zo huiselijk, een fijne, zachte plek waar ze kunnen werken met wat ze wél kunnen en de focus niet alleen op problemen ligt.

En hoe ga je dan om met de vragen waarmee jongeren bij jullie komen?
Marik: “Stel dat we inderdaad even uitgaan van een vraag over mentale gezondheid. Het maakt bij ons niet uit of je een diagnose hebt, of of je die wel of niet wilt hebben. We luisteren naar waar je tegenaan loopt en daarmee gaan we samen aan de slag. We gaan je niet fixen, om het maar zo te zeggen. Wie je bent of wat je ‘hebt’ mag er gewoon zijn. Maar je hebt een vraag, dus gaan we kijken: waar heb jij behoefte aan? Wat zou jou helpen? Kunnen we dat hier bij MentalMotion regelen? Met een maatje, met een paar goede gesprekken, een workshop, noem het maar. En dat wordt enorm gewaardeerd. Je bent met jongeren onder elkaar. Je leert van elkaar en je zit in dezelfde leefwereld en leeftijdsgroep. Dat soort ondersteuning was er nog niet op die manier. We krijgen vaak de reactie van jongeren dat ze het hier zo huiselijk vinden, een fijne, zachte plek waar ze kunnen werken met wat ze wél kunnen en de focus niet alleen op problemen ligt. Je wordt op weg geholpen door mensen die misschien wel dezelfde vragen hebben als jij. Dat verlaagt echt drempels.”

Daar zeg je wat, jullie luisterende oren zijn zelf ook jongere of student. Peer support in de praktijk dus. Hoe werkt dat?
Marik: “Ja dat is bijzonder, hoe dat werkt. De vrijwilligers die zich bij ons inzetten als peersupporter en luisterend oor, hebben vaak zelf ook een hulpvraag. Dat kan heel kwetsbaar klinken, en dat is het ook, maar het is eigenlijk een dubbel voordeel. Als je iemand kan helpen met iets dat je herkent of zelf ook ervaart, kan dat zorgen dat je zelf ook groeit, dat je zelf ook weer beter kan omgaan met waar je mee te maken hebt.

Natuurlijk monitoren we onze vrijwilligers, hè. We laten ze het niet gewoon maar uitzoeken. We hebben een paar mensen in het team die getraind zijn in het geven van mentale ondersteuning. Vrijwilligers kunnen daar altijd terecht. En we checken ook altijd in bij iedereen. Zo ontstaat groei door te geven, bij de gever en bij de ontvanger. Eigenlijk hebben we dus een soort tweeledige impact, op de vrijwilligers en op de bezoekers. En de bezoekers kunnen vervolgens vaak ook weer verder geven. Ze blijven nog weleens ‘plakken’ en worden ook vrijwilliger.”

De hele maatschappij is al gericht op slagen, presteren en succesvol zijn. Dat laten wij lekker achterwege. Als het lukt: fijn. Als niet, dan heb je er weer iets bij geleerd.

Maar jullie impact wordt niet alleen gevormd met praten, toch?
Marik: “Nee, zeker niet. Wij geloven dat je naast praten ook actie nodig hebt om je kracht te kunnen vinden. Deelnemers mogen bij ons zelf activiteiten organiseren. We hebben bijvoorbeeld iemand die bezig is om een filmclub te richten, en iemand die twee keer in de week een Dungeons & Dragons-sessie organiseert. Die wordt echt druk bezocht.
Wat dat met impact te maken heeft, is dat het bij degenen die organiseren zorgt voor een gevoel van eigenaarschap. Van iets maken, en ook van zingeving. Je kunt met wat je doet zelf groei ervaren en tegelijkertijd mensen helpen die er plezier aan beleven. En het mag bij ons ook mislukken. Je leert meer van falen dan van alleen successen hebben. Ik vind falen ook eigenlijk niet eens het juiste woord. Het hoeft niet allemaal te lukken. De hele maatschappij is al gericht op slagen, presteren en succesvol zijn. Dat laten wij lekker achterwege. Als het lukt: fijn. Als niet, dan heb je er weer iets bij geleerd.

Praten over mentale problemen helpt, maar vaak gaat het vervolgens borrelen. Is er behoefte aan wat je hebt geleerd in actie om te zetten. Dat kan bij ons gewoon, op een veilige manier, zonder druk. En dat is wel echt ook een deel van onze impact. We merken dat het werkt. Wie iets organiseert en merkt dat het mensen aantrekt, kan trots zijn: ‘Ik kán dit!’ ‘Wow, dit heb ík gemaakt’ of ‘Ik doe ertoe’. Ik heb dat zelf ook. Ik kan oprecht zeggen dat MentalMotion voor mij mijn grootste bron van zingeving is. Ik heb het samen met anderen opgericht en ik ben daar elke dag mee bezig. Ik mag er mensen mee helpen en kan ervoor ze zijn. Dat is dan weer de impact van MentalMotion op mijzelf.
Wij koesteren als het ware onzekerheid. Het mag er zijn, je hoeft niet alles te weten. Niemand weet alles, we doen in de wereld allemaal vaak maar een beetje alsof. Bij MentalMotion hoeft dat niet. En dat voelen de jongeren.”

En als je het breder ziet dan alleen ‘in eigen huis’? Hoe zit het dan met jullie impact?
Marik: Ik denk dat onze directe impact dan is dat een gedeelte van de samenwerkingen in de stad misschien wat minder zou zijn. We proberen echt een spin in het web te zijn als het gaat over welzijn en mentaal welzijn van jongeren. Dat doen we door ons te verbinden met veel zorg- als sociale zorgorganisaties in de stad.”

Wij willen kort gezegd dat beleid wordt gemaakt zoals we zelf ook werken. Door jongeren dus écht mee te laten denken en organiseren. Mee te laten dóen.

Ik ga even nu even de kritische burger uithangen, die denkt van ja, allemaal leuk, maar het kost allemaal geld en waarvoor? Wat maakt het uit als jullie niet in die samenwerkingen zitten?
Marik: “Die vraag zou ik best snappen. En mijn antwoord zou zijn: op het moment dat iemand bij een organisatie terecht komt en er is geen antwoord of plan dat past bij diens zorg- of hulpvraag, dan zou de zoektocht stagneren. Dan loopt de hulpvrager tegen de muur. Als wij de verbindende factor kunnen zijn, kan iemand met een vraag via via verder komen. Omdat er een netwerk is, omdat je als organisaties elkaar kent en weet waar je mee bezig bent. Wij bieden extra opties en ingangen in dat netwerk. En dat speciaal voor jongeren. En op basis van peer support. 

We maken ons hard voor de beleidskant van mentaal welzijn en welzijn van studenten en jongvolwassenen. We proberen onze stem te laten horen. Bij de gemeente, bij onderwijsinstellingen en bij de zorg. We zorgen dat wat jongeren bezighoudt op de agenda’s komt. Jongvolwassenen laten meepraten, gebeurt wel, maar vervolgens wordt er vaak heel weinig met de input gedaan. Wij willen kort gezegd dat beleid wordt gemaakt zoals we zelf ook werken. Door jongeren dus écht mee te laten denken en organiseren. Mee te laten dóen. We moeten het meer samen doen. We zeggen dan ook niet dat wij alle oplossingen hebben, en dat wij de waarheid in pacht hebben. We hebben wel veel ervaring, goede ideeën, een goed team en volop motivatie. Maar ook wij kunnen het niet alleen. We hopen dus dat onze impact leidt tot steeds meer samenwerking. Het hele systeem hoeft niet op de schop, maar er kunnen wel dingen beter. Laten we samen kijken naar de mogelijkheden en zo ook samen weer nieuwe impact maken.”

Marik met Sofa Drost, mede-oprichter van MentalMotion

En daarmee volle kracht vooruit richting toekomst?
Marik: “Ja! In de huidige aanvraag sociale basis is een heel stuk gereserveerd voor peersupport en ervaringsdeskundigheid. Op nationaal niveau zie je dat in het Integraal Zorgakkoord veel geld is voorzien voor preventie. En er zijn ook steeds meer fondsen die speciaal geld vrijmaken voor studentenwelzijn. Wat dat betreft zie ik echt een duidelijk verschil met vier jaar geleden in hoeveel aandacht er nu voor is.

Ik kan niet zeggen dat dat helemaal de verdienste is van MentalMotion, maar wij proberen wel echt ons aandeel daarin te zien. We hebben ook al twee keer onze kwartaalrapportage naar onze partners In de stad gestuurd. Daarmee proberen we een inzicht te geven in wat jonge mensen op dit moment echt willen. En over twee maanden starten we die ook een samenwerking in drie sessies met de Nederlandse Jeugdraad. Dat zegt natuurlijk wel wat.”

Door samen te huilen en te lachen, te luisteren en te praten, voelen we ons allemáál sterker

We zijn van de kleinste cirkel – letterlijk jullie huiskamer – via de stad naar de grootste – landelijk beleid – gegaan. Kan de ene cirkel eigenlijk zonder de andere?
Marik: “Nee, en ik wil er juist voor waken dat we als MentalMotion helemaal in het beleid gaan zitten en onze thuisbasis vergeten. Ik wil uiteindelijk altijd weer terug naar die eerste cirkel en kijken naar de impact die we hebben op de jongvolwassenen die bij ons binnen komen lopen. Zij zijn degenen met wie we in eerste instantie in gesprek moeten blijven, Daarom werken we bijvoorbeeld samen met studentenverenigingen. We nemen ze mee in wat we doen, organiseren cursussen, bieden onze locatie aan wanneer ze moeten vergaderen, en zijn er ook als ze een vraag hebben.We hebben daar nog een heel mooi voorbeeld van. Iemand bij een vereniging is uit het leven gestapt. De vereniging vroeg ons of ze bij ons een herdenking mochten organiseren. Dat vonden wij een supermooi vraag. We hebben ook iemand in huis die dat heel goed kan begeleiden. Het maakt me trots dat ze ons zelfs voor dat soort vragen inmiddels weten te vinden.”

Dat is om stil van te worden…
Marik: “Ja, dat maakte heel veel indruk. En dat we ook met vragen van dit kaliber aan de slag kunnen en mogen, en dus echt iets voor iemand kunnen betekenen, dat is waar we het voor doen.”

We moeten even schakelen, maar zie je nog manieren waarop jullie impact kan groeien of veranderen?
Marik: “Jazeker! We zijn altijd ondersteunend aan het individu. Dat is superbelangrijk en dat blijft ook absoluut bestaan. Tegelijkertijd weten we dat peer support en dingen in een groep uitvinden ook heel goed werkt. We zijn nu dus bezig met groepsaanbod. Deelnemers komen een jaar lang op een vast moment bij elkaar om met een thema aan de slag te gaan. Dat kan gaan over orde scheppen in de chaos, over eenzaamheid, over neurodivergentie… over van alles dat onze bezoekers aandragen, eigenlijk. We gaan het niet problematiseren, maar juist kijken hoe je er positief en praktisch mee kan omgaan. En zo kunnen we onze impact via twee kanalen laten lopen: individueel en in groepsverband, net wat bij iemand past.

De cijfers rondom mentale problemen en ook suïcide bij jongeren groeien nog steeds. En ook het algehele welzijn is bij jongeren is lang niet altijd ideaal. Het systeem is bijvoorbeeld ook nog vaak niet ingericht op mensen van wie het brein anders werkt. Allemaal gegevens waardoor we met volle energie doorwerken aan onze impact. We voelen al dat we best verschil maken bij mensen en organisaties. En we zijn nog maar net begonnen….”

Interview: Ineke Buijs
Foto’s: MentalMotion.
Op de foto boven het artikel: Marik, Sofia en Friede

naar MENTALMOTION

Verder lezen over MENTALMOTION

KOM UIT JE DOOS!

12 november, 2023

Het aantal jongeren met mentale problemen neemt heel snel toe. Het punt is dat bij jongeren/studenten te lang niet is gedacht aan zaken zoals depressie

Lees verder »

DEEL DIT OP